Nokia E71′de bekleme durumunda giriş ekranında iken *#2820# tuşlayarak Nokia E71′in bluetooth donanım adresini öğrenin ve bir yere not edin.

Ubuntu üzerinde /etc/bluetooth/rfcomm.conf dosyasına aşağıdaki gibi bir satırlar bloğu ekleyin:

rfcomm0 {
        bind yes;
        device 00:21:FE:5F:A1:63;
        channel 4;
        comment "E71";
}

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, device ile belirtilen bluetooth donanım adresinin telefondan alınan adres bilgisi ile aynı olması, channel’ın mutlaka 4 olması ve bind’ın yes olmasıdır. Özellikle channel değeri 4 olmak zorunda. E71′i geliştirenler channel’ları farklı amaçlara göre bölmüşler. Bluetooth kulaklık etkin iken, internet bağlantısı için gerekli olan seri arayüz (ing. serial interface) hizmetini de aynı bluetooth üstünden aynı anda sunmanın yolu farklı channel kullanımından geçiyor. 4 numaralı channel’ın seri arayüz amacına yönelik olduğunu deneme yanılma ile keşfettim. Eğer bu dosyada rfcomm0 zaten başka bir cihaz için kullanılmış ise rfcomm1′i veya sıra numarasına göre uygun olan bir tanesini kullanabilirsiniz.

Bu işlemden sonra Ubuntu’nun bluetooth hizmetlerini yeniden başlatılması gerekmekte:

# /etc/init.d/bluetooth restart

Nokia E71 üzerindeki bluetooth açık hale getirilir getirilmez Ubuntu üzerinde /dev/rfcomm0 adındaki aygıt kullanılabilir duruma gelecektir. Bu aygıt AT Hayes komut kümesi uyumlu GPRS/EDGE modemdir.

Ubuntu’da sistem tepsisinde (ing. system tray) yer alan ağ bağlantıları (Network Manager Applet / nm-applet) üzerine farenin sol düğmesi ile tıklayınız. Açılan menüden “Manual Configuration”a tıklayınız. Açılan “Network Settings” penceresindeki unlock düğmesine tıklayarak oturum açma şifrenizi giriniz. Bu aşamadan sonra Network Settings penceresindeki bileşenler etkin duruma geleceklerdir.

Connections sekmesinde yer alan “Point to Point connection”a tıklayarak seçiniz ve Properties düğmesine tıklayınız. “ppp0 Properties” adında yeni bir pencere açılacak. Bu pencereden “Connection type:” kısmında “GPRS/UMTS” seçiniz, “Access point name:” kısmına “internet” yazınız, username ve password alanlarını da olduğu gibi bırakınız. Modem sekmesine geçiniz ve “Modem port:” kısmına “/dev/rfcomm0″ yazınız ve OK düğmesine tıklayarak “ppp0 Properties” penceresini kapatınız.

“Network Settings” penceresindeki “Close” düğmesine tıklayarak “Network Settings” penceresini kapatınız.

Bu ayarlamadan sonraki normal kullanımda GRPS/EDGE ile ağ bağlantısı kurmak için sistem tepsisindeki ağ simgesine sol fare düğmesi ile bir kez tıklayınız, çıkan menüden “Dial-Up Connections” alt menüsünü açınız ve “Connect to ppp0 via Modem…” tıklayınız (Nokia E71 üzerinde bluetooth açık vaziyette olmalı). Bağlantıyı kesmek için de hemen altında yer alan “Disconnect from ppp0 via Modem…” tıklayınız.

Komut satırında bağlantının kurulup kurulamadığını “ifconfig ppp0″ komutu ile takip edebilirsiniz. Bağlantı kurulduğunda ppp0 ağ arayüzü bulunabilecek ve IP yapılandırması aşağıdaki gibi görüntülenebilecektir. Bağlantı kurulmadıysa ppp0 ağ arayüzü bulunamayacaktır.

sezay@zmey:~$ ifconfig ppp0
ppp0: error fetching interface information: Device not found
sezay@zmey:~$ ifconfig ppp0
ppp0: error fetching interface information: Device not found
sezay@zmey:~$ ifconfig ppp0
ppp0      Link encap:Point-to-Point Protocol
inet addr:213.43.76.137  P-t-P:10.6.6.6  Mask:255.255.255.255
UP POINTOPOINT RUNNING NOARP MULTICAST  MTU:1500  Metric:1
RX packets:6 errors:1 dropped:0 overruns:0 frame:0
TX packets:7 errors:0 dropped:0 overruns:0 carrier:0
collisions:0 txqueuelen:3
RX bytes:60 (60.0 B)  TX bytes:81 (81.0 B)

Bir de “netstat -nr” ile ön tanımlı ağ geçidinin ppp0 aygıtına ilişkilendirilmiş olan ağ geçidi olup olmadığını kontrol ediniz. Destination 0.0.0.0 varsayılan ağ geçidini temsil etmektedir.

sezay@zmey:~$ netstat -nr
Kernel IP routing table
Destination     Gateway         Genmask         Flags   MSS Window  irtt Iface
10.6.6.6        0.0.0.0         255.255.255.255 UH        0 0          0 ppp0
0.0.0.0         0.0.0.0         0.0.0.0         U         0 0          0 ppp0

Ayrıca /var/log/messages altındaki loglarda ayrıntılı olarak bağlantı kurulma girişimi ve durumu hakkındaki kayıtları takip edebilirsiniz.

sezay@zmey:~$ tail -20 /var/log/messages
Oct 27 13:02:07 zmey chat[8825]: expect (OK)
Oct 27 13:02:07 zmey chat[8825]: ^M
Oct 27 13:02:08 zmey chat[8825]: AT+CGATT=1^M^M
Oct 27 13:02:08 zmey chat[8825]: OK
Oct 27 13:02:08 zmey chat[8825]:  -- got it
Oct 27 13:02:08 zmey chat[8825]: send (AT+CGDCONT=1,"IP","internet"^M)
Oct 27 13:02:08 zmey chat[8825]: expect (OK)
Oct 27 13:02:08 zmey chat[8825]: ^M
Oct 27 13:02:08 zmey chat[8825]: AT+CGDCONT=1,"IP","internet"^M^M
Oct 27 13:02:08 zmey chat[8825]: OK
Oct 27 13:02:08 zmey chat[8825]:  -- got it
Oct 27 13:02:08 zmey chat[8825]: send (ATDT*99***1#^M)
Oct 27 13:02:09 zmey pppd[8780]: Serial connection established.
Oct 27 13:02:09 zmey pppd[8780]: Using interface ppp0
Oct 27 13:02:09 zmey pppd[8780]: Connect: ppp0 <--> /dev/rfcomm0
Oct 27 13:02:09 zmey pppd[8780]: PAP authentication succeeded
Oct 27 13:02:09 zmey kernel: [  178.778319] PPP BSD Compression module registered
Oct 27 13:02:09 zmey kernel: [  178.840660] PPP Deflate Compression module registered
Oct 27 13:02:10 zmey pppd[8780]: local  IP address 213.43.76.137
Oct 27 13:02:10 zmey pppd[8780]: remote IP address 10.6.6.6

Bu yöntemle kurulan bağlantıda DNS sunucu bilgileri otomatik olarak kurulmuyor. /etc/resolv.conf dosyası içine “nameserver 193.140.216.203″ gibi herkesçe erişilebilir bir DNS sunucu IP’si yazmayı unutmayınız. En doğrusu GSM operatörünün sağladığı DNS IP’lerini kullanmaktır. Ancak loglarda DNS sunucu tanımlamasını görmek mümkün değil. Belki bir windows bilgisayar ile aynı GSM operatörü üzerinden GPRS bağlantısı kurmuş olan bir arkadaşınızdan DNS yapılandırmasına göz atarak ilgili GSM operatörünün DNS IP adreslerini alıyor olabilirsiniz.

Yukarıdaki tariflerde önemli olan bluetooth üstünden Nokia E71′in /dev/rfcomm0 olarak Linux’e gösterilmesiydi. Bu aşamayı başardıktan sonra bağlantıyı kurmak amacıyla ppp0 ağ arayüzünü ayağa kaldırmak için kppp, wvdial gibi araçlar da kullanılabilir. Turkcell GSM operatörü ve Nokia E71 ile yapmış olduğum bu tür bağlantılarda azami olarak 236 kbps bağlantı hızı elde edebildim. Bu da EDGE’in GPRS’ten 5-6 kat daha hızlı veri bağlantısı sağladığı anlamına geliyor. Ülkemizde 3G hizmete girebilirse 3.5 mbps’a kadar bağlantı hızlarını GSM operatörleri üzerinden gerçekleştirebiliyor olacağız. Ancak şimdilik 236 kbps gibi hızlara şükretmekten başka seçeneğimiz yok.

İşletim sistemi olarak Ubuntu 8.04.1 Server sürümünü tercih ettim. Sunuculuk görevi olduğu için racon ve tecrübelerim gereği /boot, /, /usr, /home, /var, /tmp ve swap olarak 7 disk bölümü oluşturdum. Kurulum bittikten sonra BIOS’tan güç seçeneklerinden elektrik kesintisi sonrası son durumunu (ing. last state) korumasını, hatta kapalıysa her gece 04:00′da açılmasını, hiçbir hata durumunda açılışını durdurumamasını (ing. halt on no errors) belirtip kaydettim.

Ev şartlarında 7/24 çalışabilmesi için ısı yapabilecek her türlü fuzuli bileşeni çıkardım. Ses kartı, TV kartı, disket sürücüsü, CD-ROM sürücüsü, Ekran kartı da dahil. Sadece anakart, işlemci, ram, disk ve ethernet kartı kaldı. Artık pöfür pöfür serin bir şekilde çalışır.

Ekran kartını çıkartmadan önce sistem konsoluna seri port üzerinden ulaşabilmem için önce /boot/grub/menu.lst dosyasına aşağıdaki satırları ekledim.

serial --unit=0 --speed=38400
terminal --timeout=10 serial console

İlk satırla seri portlarımızdan 0. (sıfırıncı, COM1 veya ttyS0) olanını 38400bps hızında yapılandırmasını belirtiyoruz. İkinci satırla da GRUB’a terminal olarak öncelikle seri portu, ikinci olarak da sistem konsolunu kullanmasını ve 10 saniye süre ile kullanıcının seçim yapmasını beklemesini belirtiyoruz. 10 saniye içinde kullanıcıdan bir tepki gelmezse öncelikli olarak seri portu kullanmasını belirtmiş oluyoruz (serial ifadesi console ifadesinden önce yer alıyor). Ayrıca çekirdek parametreleri arasına da aşağıdakileri ekledim.

console=tty0 console=ttyS0,38400n8

GRUB görevi Linux çekirdeğine devrettiğinde çekirdek hem sistem konsoluna hem de seri porta açılış mesajlarını basıyor olacak. GRUB’da olduğu gibi seri portu ttyS0 ve 38400bps hızında 8 bit non-parity modunda çalışacak biçimde yapılandırmış oluyoruz. /boot/grub/menu.lst dosyası ile işimiz bitti.

Sırada seri portta getty çalıştırma var. Namı diğer login ekranı. Gözüm hemen /etc/inittab’ı aradı. Ancak yerinde yeller esiyor. Ufak bir Google araştırması ile /etc/event.d klasörüne bakmam gerektiğini öğrendim. Klasörü incelediğimde inittab dosyası ile ayarlanabilen her türlü özelliğin dosyalara parçalanmış olduğunu fark ettim. tty6 isimli dosyadan bir tane ttyS0 bir tane de ttyS1 adında olmak üzere iki kopya çıkarttım. Sırasıyla son satırlarını aşağıdaki gibi yapılandırıp kaydettim:

exec /sbin/getty 38400 ttyS0

exec /sbin/getty 38400 ttyS1

Yani getty’a aygıt olarak ttyS0 kullanmasını ve 38400bps’de kullanmasını belirtmiş oldum. ttyS1 dosyasında da ttyS1 halini belirtmiş oldum. İlk seri porta bir null modem seri kablosu takarak laptop’ımın seri portuna bağladım ve laptop’umda minicom çalıştırıp 38400bps 8bit non-parity modunu ayarladım. Tüm bu seri konsol ayarlamalarından sonra ilk yeniden başlatmayı gerçekleştirdim. Herşey mükemmel bir şekilde çalıştı. Sistem tamamen açıldıktan sonra ikinci seri portta da bir terminalin hazırda beklediğini gözlemledim.

Ekran kartını da sökerek son bir deneme daha yaptım. Uzun bir bip ve iki kısa bipten sonra (ekran kartı ya da görüntü aygıtı hazır değil manasına geliyor) GRUB’ı ilk seri portta gördüm. Çekirdek çok güzel bir şekilde tüm açılış sürecini burada görüntüledi. Son olarak da login ekranı geldi. Başarıyla oturum açtım. Evdeki masaüstü bilgisayarımın yakınlarında yer alan bir dolabın içerisine hava alabilecek şekilde konumlandırdıktan sonra da kullanıma aldım.

Şimdilik sadece DNS, dosya ve SSH sunuculuk hizmetleri verecek şekilde ayarladım. Gerisini de vakit buldukça, ihtiyaç doğdukça ayarlıyor olacağım. Öncelikle bu sıcak havalarda 1 haftalık 7/24 çalışma testinden başarıyla çıkması gerekmekte. Ancak hava şartlarının aşırı sıcak oluşu beni endişelendiriyor.