Düzenli olarak verilerimizi yedekliyoruz. Ancak bu felaket durumunda bu yedeklerden nasıl ve hangi hızda geri dönebildiğimizi genelde kimse bilmez. Hatta bugüne kadar alınmış olan yedeklerden geri dönülüp dönülemeyeceği bile bilinmez. Günümüzde tüm işler bilgisayar altyapısı ile yürüdüğü için artık toplum olarak bu altyapı ile sağlanan hızlı hizmeti almaya mahkumuz ve bu hizmetin sürekliliğini sağlamak zorundayız. Felaket durumunda verilerimizi bir şekilde yedekten geri dönebiliriz. Ancak bu dönüşün süresi ne kadar? 2 saat, 3 saat, yarım gün, bir gün, 1 hafta??? Hele bir de bu verileri sunan yazılım ve o yazılımın çalışmasını sağlayan işletim sistemini komple kaybettiysek? İşte o zaman işletim sistemini kur, güncel yamaları indir ve uygula, yazılımı kur, yazılımı ayarla, yedek verilerden geri dönmeye çalış derken zaman alır başını gider.

Tüm bu sorunlara çare getiren bir ürün var. Symantec Backup Exec System Recovery. Symantec BESR sadece Windows ortamında çalışmakta ve .NET 2.0 ile geliştirilmiş bir ürün. Sadece Windows işletim sistemleri için sistem yedekleme çözümü sunmaktadır ve bunu çok mükemmel bir şekilde yapmaktadır. Ürünün özelliklerine kabaca değinirsek:

• Full ya da Incremental sistem imajı alarak yedekleme.
• System Recovery Disk’i ile CD’den boot ederek daha önce almış olduğunuz imajı istediğiniz herhangi bir donanımda geri açabilme.
• İmajların kriptografik olarak güçlü algoritmalarla şifrelenerek saklanması.
• İmajların sıkıştırılarak az yer kaplamasının sağlanması.
• Diskin sadece kullanılan alanlarının imajda tutulması, kullanılmayan boş alanların boş yere yedeklenmemesi.
• İmajların VMWare veya VirtualPC sanal diskine dönüştürülebilmesi.
• İmajların disk olarak windows’a bağlanıp kullanılabilmesi, içerisinden belirli dosyaların alınabilmesi.
• Option adı verilen ve lisansınıza bazı genişletmeler sağlayan özellikleri ile çok daha esnek ve gelişmiş veri kurtama özellikleri sağlaması (Microsoft Exchange Retrieve Option, Microsoft SharePoint Retrieve Option).

Symantec BESR’nin beni en çok etkileyen özellikleri ise imajı alınmış olan bir sistemin bambaşka bir donanıma geri açılarak aynı şekilde çalışıyor olmasıdır. SCSI disk üzerine kurulu bir Active Directory’nin SATA diskli bambaşka bir anakartlı daha güçlü bir donanıma taşınmasını gözlerimin önünde gerçekleştirdi ve geri dönme süresi sadece yarım saat sürdü. Koskoca Active Directory’nin çok hızlı ve sorunsuz bir şekilde başka bir donanıma taşınmış olmasından dolayı oldukça etkilendim.

Etkilendiğim diğer bir özelliği de aynı işlemi fiziksel bir makina üzerindeki işletim sistemini sanal makine ortamına taşıması. Çok benzer şekilde VMWare imajı oluştur dedik ve aynı şekilde sistem virtual machine içine girmiş oldu. Özellikle kritik sunucunuzda yeni bir yazılım deneyecekseniz önce sanal ortamda denemek istiyorsanız Symantec BESR iyi bir çözüm sunuyor.

Symantec BESR düzenli, olaylarla tetiklenebilen (yeni bir donanım sürücüsü kurulumu, yeni bir program kurulumu, herhangi bir programın başlatılması gibi olaylarla tetiklenebiliyor) veya kullanıcı tarafından istendiği zaman başlatılabilen yedekleme imkanı sağlamaktadır. Hatta 5 dakika gibi çok kısa aralıklarla incremental backup alabilmektedir.

Tüm bu güzel özelliklerinin yanında güvenlik de ön planda tutulmuş. Alınan yedekler arzu edilirse şifrelenebiliyor. Şifre olmadan yedekler kullanılamıyor.

Windows sunucuları olan işletme ve kurumlar düzenli yedekleme sorunlarına çözüm arıyorlarsa, mevcut sunucu sistemlerini kobay olarak kullanmadan yeni yazılım denemek istiyorlarsa, yedeklerini işletim sistemi ile beraber çok hızlı bir şekilde geri dönebilmek istiyorlarsa Symantec Backup Exec System Recovery’yi kullanmalarını öneririm. Ürünün trial lisansı mevcuttur ve trial kullanım için sitesinden indirilebilmektedir.

Bir ara Virtual PC de ortalarda görünmeye başladı derken Microsoft tarafından satın alındı. Linux kullanıcısı olduğumdan dolayı benim için Virtual PC bir alternatif olmaktan çıktı. Hiç kullanma fırsatım da olmadı. Bu nedenle iyi kötü herhangi bir yorum yapamam, yaparsam haksızlık olabilir.

Sanallaştırma konusunda açık kaynak kod dünyasının ne durumda olduğunu merak ettiğimden dolayı qemu‘yu da inceledim. Bir süre de kullandım. Önceleri oldukça yavaştı. Fakat zamanla kqemu adındaki çekirdek modülünün kaynak kodunun da açık hale gelmesi ve ulaşılabilir olması sayesinde sanal bilgisayarın performansı 1:1 değerine kadar yaklaştı. Ancak küçük boyutlu olarak başlangıç yaparak sürekli genişleyen bir disk sağlayamaması, yeterince kararlı olmamasından dolayı çok uzun süre kullanamadım. En son 1.5 yıl kadar önce kullandım. Bu kadar olumsuzluğuna rağmen qemu emsallerinde olmayan bazı özellikler de sunar. Örneğin x86 mimarisi üzerinde x86_64 bit CPU emulasyonu ile 64 bit işletim sistemi çalıştırabilme, sparc makina emülasyonu, arm emulasyonu, powerpc emülasyonu. Bundan 2 yıl kadar önce powerpc emülasyonu yapan sürümü az kalsın PowePC işlemcili MacOS X’i kurmayı başaracaktı. Bugünlerdeki kararlılık durumu hakkında ne yazık ki herhangi bir fikrim yok.

Geçen yıl bu zamanlarda VirtualBox ile tanıştım. Kendisi açık kaynak kodlu olup, USB ve rdesktop özellikleri kapalı kaynak kodlu. İsteyenlere tam açık kaynak kodlu, isteyenlere kapalı kaynak kod özellikli hali ayrı ayrı sunulmaktadır. VirtualBox sadece masaüstü kullanımı için uygundur. Sun birkaç ay kadar önce satın aldı ve halen açık kaynak kodlu olarak dağıtmaktadır. VirtualBox’ın VMware Workstation sürümüne göre oldukça fazla artı özelliği var.

• Sanal bilgisayarın saati mükemmel netlikte saymaktadır.
• Sanal bilgisayardan host bilgisayarın CD-DVD yazıcısını kullanarak CD-DVD yazabilme.
• Sanal bilgisayarın video belleğini 8MB – 128MB arasında istediğiniz gibi belirleyebilme.
• Sanal bilgisayar için Physical Address Extension (PAE) desteği.
• Sanal bilgisayar için SATA IDE denetçi sağlayabilme.
• Sanal bilgisayara Soundblaster 16 ve ICH97 ses kartı sağlayabilme.
• Sanal bilgisayara PcNet ve Intel (intel pro/1000) marka 4 farklı ethernet ağ arayüzü sağlayabilme.
• Sanal bilgisayara (windows olsun, linux olsun, bsd olsun) RDP ile erişim imkanı.
• Seamless mode. Windows ve Linux masaüstünüz iç içe girifit halde görünmekte, sanal bilgisayarın masaüstü gösterilmeyerek host bilgisayarın masaüstü gösterilmektedir. Windows pencereleri sanki Linux içinde native çalışır gibi görünmektedir.

VirtualBox’ın bu kadar artı özelliğinin yanında eksikleri de var. Örneğin sadece NAT türü ağ bağlantısı kolayca oluşturulabiliyor, sadece host ya da bridge türü ağ bağlantısı için deveye hendek atlatmak gerekiyor. Sanal bilgisayara SCSI disk emülasyonu sağlamıyor. Enterprise çözümleri yok.

VMware’ın sanal bilgisayarlarının saatleri çok fazla kaydığı ve zamana bağlı çalışan her türlü uygulama olumsuz etkilendiği için neredeyse kullanamıyorum. Bu nedenle geçen yıl VirtualBox’a geçiş yaptım, memnunum. Ayrıca VMware’a göre çok daha küçük boyutlu olarak dağıtılması ve kurulduğunda az yer kaplaması da ayrı bir avantaj.

Açık kaynak kod dünyasının diğer başarılı sanal bilgisayarı da XEN. Ancak XEN sanal bilgisayar sunucu parkı olarak kullanılmak üzere tasarlanmış. Hiç kullanma fırsatım olmadı. O nedenle yanlış yorumlarda bulunmak istemiyorum.