SSH

Bir UNIX’çi olarak SSH olmazsa olmazlardan birisidir benim için. Bu amaca yönelik iki adet yazılım buldum; Putty‘nin Symbian sürümü ve J2ME ile geliştirilmiş midpSSH. Putty, MidpSSH’a göre daha profesyonel. Putty SSH anahtarları ile çalışabiliyor. Ancak her ikisi de aynı anda sadece bir adet SSH oturumu sağlıyor. Bu nedenle her ikisini de kullanıyorum. Böylece aynı anda iki adet SSH oturumunu kullanabiliyorum.

Remote Desktop

Her ne kadar UNIX’çi olsam da Windows’suz bir dünya düşünmemiz mümkün değil. Bu nedenle Windows sunuculara uzaktan erişim ihtiyacı da günlük hayatta mutlaka karşıma çıkmakta. Bu ihtiyacıma TSMobile uygulaması karşıladı. Oldukça kullanışlı bir uygulama olup bildiğimiz Windows Terminal bağlantısını kusursuz bir şekilde sağlamakta. Görüntü çok küçük ve anlaşılmaz gelirse yakınlaştırma işlevi ile bir bölgeyi doğal boyutlarında yakınlaştırıp kullanmak ve kaydırmak mümkün.

E-Posta Erişimi

Telefonla birlikte gelen Mail for Exchange ile kurumsal Exchange sunucusundaki E-Posta, Takvim, TODO List, Contacts gibi özellikler çalışan bir ağ bağlantısı ile eşleştirilebilmektedir. Hatta bu özellikler belli zaman periyodlarında veya sürekli olarak eş tutulabilmektedir. Ancak sürekli etkin bir GPRS/EDGE/WiFi bağlantısı ile telefonun pil ömrü 1 güne düşmektedir.

Telefonla bütünleşik olarak gelen pop3/imap istemcisini deneme ihtiyacım olmadı. Ancak çalışmaması için bir neden yok!

GMAIL erişimi için m.google.com’dan GMAIL‘in J2ME sürümünü indirdip kurdum. Oldukça başarılı ve GMAIL hesabınıza başarıyla hükmetmekte.

Yahoo! e-posta hesabıma erişim için telefonla gelen Yahoo! Go uygulamasının e-posta bölümünü kullanıyorum. Böylece erişemediğim e-posta hesabım kalmamış oldu.

Yahoo! Go ayrıca hava durumu, finans haberleri, spor haberleri, güncel haberler, flickr gibi ilave özellikler de sağlamaktadır.

Bilgisayar ile İnternet Erişimi

Nokia E71′in yardımı ile bilgisayarı internete eriştirmek için birçok yöntem mevcut. Ben genelde Nokia E71′i bluetooth ile seri modem olarak Ubuntu’ya tanıtarak erişiyorum. İlginç olan bağlantıdan sonra bilgisayarımda görünen ppp0 arayüzündeki IP adresi GSM operatörünün tahisis ettiği IP adresi. Bu sırada telefonun kendisi de mevcut GPRS/EDGE bağlantısını kullanabilmekte. Yani bir şekilde bridge olarak çalışmakta. Hem telefonun içinde hem de bilgisayarımda serial PPP bağlantısı var gibi görünmekte.

Bu yöntemin dışında kullandığım diğer bir yöntem de beni hayrete düşürdü. JoikuSpot adındaki Symbian uygulaması ile Nokia E71 bir WiFi access point’e dönüşüyor. Böylece bilgisayarınızın Wireless’ı ile telefonunuzun yayınladığı ESSID’ye bağlantı kurup internette dolaşabiliyorsunuz. JoikuSpot’un birden fazla sürümü var. Ücretsiz olan Lite sürümü ile sadece HTTP/HTTPS/DNS/SSH port forwarding özelliklerini kullanabiliyorsunuz. Yani JoikuSpot Lite HTTP proxy olarak çalışıyor. Eğer VPN POP3/IMAP/SMTP gibi daha kapsamlı bir erişim ihtiyacınız varsa JoikuSpot’un ticari sürümlerini satın almanız gerekiyor. Ancak küçücük bir aletin bunları yapabiliyor olması bile harika birşey. Birden fazla WiFi özellikli bilgisayarın internete GPRS/EDGE paylaşımı ile çıkışını sağlamak için harika bir çözüm.

WebCam

Nokia E71 piyasada bulunan birkaç programın yardımı ile bluetooth üstünden Windows bilgisayarınıza WebCam hizmeti sağlayabiliyor. Henüz bu özelliğini deneyemesem de SmartCam isimli programı kurdum ve Windows olan ve bluetooth’u olan ilk bilgisayar karşıma çıkar çıkmaz deneyeceğim.

Anlık Mesajlaşma

Anlık mesajlaşma için birçok alternatif ile karşılaşmama rağmen Fring‘i tercih ettim. MSN, ICQ, Yahoo IM, Gtalk protokolleri ile aynı anda oturum açabiliyor ve sesli görüşmeler ile dosya transferi özelliklerini destekliyor. Sesli görüşme için şimdilik sadece Fring’in test görüşmesini Turkcell EDGE bağlantısı üzerinden denedim ve oldukça net, temiz bir ses iletimi idi.

FTP İstemci

FTP istemci olarak bir Symbian uygulaması olan SIC! FTP uygulamasını kurdum. Denedim, çalışıyor ve temel FTP işlevlerini yerine getiriyor.

Hesap Makinası

Nokia E71 ile birlikte gelen hesap makinası temel 4 işlevi yerine getirmekte. Daha kapsamlı ve bilimsel hesap makinası ihtiyacımı cCalcPro uygulaması ile karşıladım. Logaritma, üssel işlemler, karekök gibi ilave işlemler cCalcPro ile yapılabiliyor.

Metin Düzenleyici

Metin düzenleyici olarak DEd adlı uygulamayı kurdum. Düz metinleri düzenlemenizi sağlıyor. Birden fazla dosya ile aynı anda çalışabiliyor. Aralarında UTF-8′in de bulunduğu birden fazla encoding ile çalışabiliyor.

Güvenlik

Nokia E71′in güvenliğini sağlamak için bütünleşik olarak antivirüs ve güvenlik duvarı özellikleri ile gelen F-Secure Mobile Security‘yi kullanıyorum. Uygulama Nokia E71 ile beraber 1 haftalık subscription ile geldi. Güvenlik duvarı özellikleri beni şaşırttı. Çünkü özel olarak güvenlik duvarı kurallarını elle yazabilme imkanını size tanıyor.

Bankacılık Uygulamaları

Tercih ettiğim banka İş Bankası ve sağolsunlar mobil uygulamaları İşCep oldukça iyi olmuş. Hemen hemen her işlem yapılabiliyor.

NTP İle Saat Eşleme

Nokia E71′in gerçek zaman saatini güncel ve dakik tutabilmek FreeTimeBox uygulamasını kullanıyorum. FreeTimeBox NTP protokolünü kullanarak internet üzerinden bir NTP sunucusu yardımı ile, GPS uyduları ile, WAP bağlantısı ile saatini eşleyebilmekte.

Ekran Görüntüsü Yakalama

Ekran görüntüsü yakalama için Screenshot isimli uygulamayı kurdum. Bu yazımdaki ekran görüntülerinin tamamı Screenshot ile alınmıştır.

DivX / Xvid / OGG / MOV / … Oynatıcı

Nokia E71 ile gelen RealPlayer’ın oynatabildiği video formatları belli ve sınırlı. DivX, Xvid gibi codeclerle encode edilmiş olan .AVI’leri oynatabilmek için CorePlayer isimli uygulamayı denedim. Tek kelime ile mükemmel.

Frozen Bubble

Linux’te en çok beğendiğim oyunlardan birisidir. Symbian sürümünü de bulduğum için çok sevindim.

Bu tür sorularınıza yanıt alabileceğiniz veya yanıt almak için ihtiyacınız olan donanımsal bilgileri sunan birçok araç Linux içerisinde mevcut. Kısaca ne iş yaptıklarından bahsedelim:

• dmidecode
  dmidecode komutu sistem DMI (Desktop Management Interface) tablosunu uçbirime insancıl bir biçimde basmaktadır. Bazıları DMI terimi yerine SMBIOS (System Management BIOS) terimini de kullanmaktadırlar. Bu tablo, sistem açılışı sırasında sistem BIOS’u tarafından algılanan donanım özelliklerinin tutulduğu tablodur. dmidecode aracı herhangi bir test, yoklama (ing. probe) yapmaksızın sadece tablo içeriğini okuyup insanların anlayabileceği bir formatta uçbirime görüntülemektedir. Yani kullanımı güvenlidir ve sistem çalışmasını olumsuz etkilemez. Sunduğu bilgilerden bahsedecek olursak; ana kart üzerindeki RAM yuvası (ing. slot) sayısı, her birisine takılı RAM modülleri ve kapasiteleri, ram yuvalarına takılabilecek azami RAM kapasitesi, ana karta takılı işlemci türü, işlemcinin şu andaki hızı, ana kartın desteklediği azami işlemci saat hızı, BIOS sürümü, ana kart seri numarası, şase seri numarası, donanım bileşenlerinin üretici adları, markaları, modelleri, …
• lspci
  lspci adı üstünde. PCI veri yolunu listeler. PCI veri yoluna takılı bulunan tüm donanımları listeler. Özellikle 1002:437B formatında görüntülenmekte olan bileşenlerin üretici ve model numaralarını öğrenebiliyor olmak, internette en güncel sürücü yazılımı aramanızı ve bu donanıma özel sorunları ve çözümleri bulmanızı sağlar. “lspci -vnn” kullanım biçimi en çok işinize yarayacak kullanım biçimidir. Hem marka model isimlerini hem de üretici ve donanım id’lerini görüntüleyecektir.
• lsusb
  lsusb aynı lspci gibi görev yapmaktadır. USB veri yoluna bağlı olan tüm aygıtları, kaç mA akım çektiklerini ayrıntılı bir şekilde dökmektedir. Olduğu gibi sade ve herhangi bir parametresiz kullanımı yeterince iyidir. Daha fazla bilgiye ihtiyacınız olduğunda “lsusb -v” biçiminde de kullanabilirsiniz.
• cat /proc/cpuinfo
  Sistemde takılı bulunan merkezi işlem birimleri (ing. central processor unit, CPU) hakkında detaylı bilgi sunmaktadır. Her bir işlemci için ayrı bir döküm sunulmaktadır.

Linux’te sistem donanımı hakkında bilgi alabileceğimiz araç ve yöntemler sadece bununla sınırlı değil. Örneğin /proc/acpi klasörü altında yer alan tüm klasör ve dosyaları dolaşmanızı öneririm. Fanların faal olup olmadıkları ve hangi hızda döndüklerine ilişkin bilgiler, bataryaların şarj mı deşarj mı oldukları, hangi kapasite için tasarlandıkları, son olarak azami doluluk oranının ne olduğu, ısı algılayıcıların gösterdikleri sıcaklık değerleri, notebook ekranlarının açık mı kapalı mı olduğuna dair bilgiler, …

Sabit diskler hakkında ayrıntılı bilgi almak için de hdparm aracı kullanılabilir. “hdparm -i /dev/sda” biçiminde kullanıldığında diskin marka, model, cache miktarı ve bazı çalışma parametreleri öğrenilebilir.

Ethernet kartlarınızın auto-negotiation modunda anahtarlayıcınızla hangi hızda ve modda anlaşmaya vardıklarını merak ettiğinizde ise mii-tool aracını kullanabilirsiniz. Tüm ağ arayüzlerinizi ve MAC adreslerini öğrenmek istediğinizde “ifconfig -a” komutunu verebilirsiniz.

Aklıma gelenler bunlar. Tüm /proc ve /sys klasörülerinin altını dolaşmanızı öneririm. Tüm bu araç ve yöntemleri root kullanıcısı olarak uygulamakta fayda var. Oldukça ayrıntılı bilgilere ulaşacaksınız. Linux’ü sevme nedenlerimden birisi de bu. Bildiklerini sizden gizlemiyor.